नागरिक पहिलो अभियानको तर्फबाट असार २१ गते एक प्रेस वक्तव्य प्रकाशित गर्दै वर्तमान राजनीतिक परिस्थतिप्रति आफ्नो धारणा र दृष्टिकोण प्रष्ट पारेको छ l नागरिक पहिलो अभियानको तर्फबाट जारी वक्तव्यमा भनिएको छ :'देश दशकौंदेखि निहित राजनीतिक स्वार्थ, सत्तालिप्सा र पदलोलुपताका कारण अस्थीर, अवसरवादी, अनैतिक, अवैचारिक तथा विजातीय गठबन्धन बनाउने-भत्काउने अन्त्यहीन दुष्चक्रको चपेटामा पर्दै आएको थियो ।अहिलको गठबन्धन परिवर्तन पनि कुनै नयाँ, गम्भीर, संवेदनशील नागरिक-केन्द्रित पहलकदमी तथा जनमुखी प्रयास नभएर सत्तास्वार्थ आधारित आपसी घातप्रतिघात, बदला, प्रतिशोधकै श्रृंखलाको नयाँ कडी हो।दुबै गठन्धनमा कुनै तात्विक भिन्नता छैन ।यसले देशका समस्याको समाधान गर्दैन।यो एक प्रकारको भ्रम र समयको बर्बादी मात्र हो ।'वक्तव्यमा तेस्रो ठुलो दल र माओवादी केन्द्र र चौथो ठुलो दल रास्वपालाई लक्षित गर्दै भनिएको छ :'कथित दुई ठूला दल मात्र हैन, यस्तो स्थिति सृजना हुनुमा तेस्रो र चौथो दलको अशोभनीय सत्तालिप्सा, अतिमहत्वकांक्षा र अराजक कार्यशैली, साना र नयाँ भनिएका दलहरूको ‘च्याँखे थाप्ने’ प्रवृति पनि उत्तिकै जिम्मेवार छ ।'

नागरिक पहिलो अभियानका प्रवक्ता प्रशान्त सिंहद्वारा जारी प्रेस वक्तव्य जस्ताको त्यस्तै :

मिति २०८१ आषाढ१७ गते सोमबार मध्यरात दुई दल नेपाली कांग्रेस र नेकपा (एमाले) बीच भएको सहमति, त्यसबाट उत्पन्न परिस्थिति र आकर्षित हुने प्रश्नबारे नागरिक पहिलो अभियानको धारणा स्पष्ट गर्दछौं ।
देश दशकौंदेखि निहित राजनीतिक स्वार्थ, सत्तालिप्सा र पदलोलुपताका कारण अस्थीर, अवसरवादी, अनैतिक, अवैचारिक तथा विजातीय गठबन्धन बनाउने-भत्काउने अन्त्यहीन दुष्चक्रको चपेटामा पर्दै आएको थियो।अहिलको गठबन्धन परिवर्तन पनि कुनै नयाँ, गम्भीर, संवेदनशील नागरिक-केन्द्रित पहलकदमी तथा जनमुखी प्रयास नभएर सत्तास्वार्थ आधारित आपसी घातप्रतिघात, बदला, प्रतिशोधकै श्रृंखलाको नयाँ कडी हो ।दुबै गठन्धनमा कुनै तात्विक भिन्नता छैन।यसले देशका समस्याको समाधान गर्दैन ।यो एक प्रकारको भ्रम र समयको बर्बादी मात्र हो ।
कथित दुई ठूला दल मात्र हैन, यस्तो स्थिति सृजना हुनुमा तेस्रो र चौथो दलको अशोभनीय सत्तालिप्सा, अतिमहत्वकांक्षा र अराजक कार्यशैली, साना र नयाँ भनिएका दलहरुको ‘च्याँखे थाप्ने’ प्रवृति पनि उत्तिकै जिम्मेवार छ । यस्तो प्रवृतिले राज्य शक्तिको कार्टेलिङ, भ्रष्टाचार, कुशासन, कमिसनतन्त्रको ढाकछोप र सेटिङ-राज्य को जोखिम बढाएको छ ।
दुई ठूला दलले नै आपसमा मिलेर गठबन्धन सरकार बनाउनु संसदीय लोकतन्त्रको अन्तर्राष्ट्रिय प्रचलन, मूल्य प्रणाली, संविधानको मर्म र गत आम निर्वाचनमा अभिव्यक्त भएको जनादेश विपरित हो । दुईमध्ये एकले आफ्ना सहयोगी दलसहित सरकार चलाउने र अर्कोले प्रतिपक्षको भूमिका गर्नु पर्ने मान्यता विपरित प्रमुख प्रतिपक्ष नै नरहने गरी हुने गठबन्धन अप्राकृतिक र अशोभनीय हो ।
त्यसमाथि यस्तो प्रयासलाई ‘राष्ट्रिय सहमतिको सरकार’ को बर्को ओढाउनु भ्रामक र आपत्तिजनक छ।राष्ट्रिय सहमतिको आफ्नै वृहत्त आयाम र परिवेश हुन्छ, दुई दलको सहमति र सरकारलाई राष्ट्रिय सहमति दाबी गर्नु सरासर अनुचित हो ।
यस सन्दर्भमा संविधान संशोधनको बिषयले समेत प्रवेश पाएको छ।तर, संविधान संशोधनको अभिमुखीकरण, दिशा र एजेण्डा के हो प्रष्ट छैन । किन हो-सहमति पत्र अहिलेसम्म सार्वजनिक गरिएको पनि छैन ।विगतका ऐतिहासिक जनान्दोलन, विद्रोह र क्रान्तिका उपलब्धिलाई संकुचन गर्ने, राष्ट्र र समाजलाई पछाडि फर्काउने गरी संविधान संशोधनको प्रयास भए त्यो प्रतिउत्पादक हुनेछ ।
संघीयता, समावेशिता, समानुपतिकता, धार्मिक स्वतन्त्रता, सीमान्तकृत समुदायले प्राप्त गरिरहेको सीमित आरक्षण र सामाजिक न्यायलाई कमजोर पार्ने गरी संविधान संशोधन गर्न खोजिएको आशंका गर्न सकिने पर्याप्त ठाउँ छ ।
यस्तो प्रतिगामी दुष्प्रयास नगर्न साबधान गराउन चाहन्छौं ।यदि गरियो भने देश नयाँ प्रकारको राजनीतिक ध्रुविकरणमा प्रवेश गर्ने निश्चित भएको हुँदा त्यसको सामना गर्न तयार हुन चेतावनी दिन्छौं ।
देशका विद्यमान राजनीतिक, आर्थिक, सामाजिक, प्रशासनिक तथा भूराजनीतिक समस्याको दीगो समाधान छुद्र स्वार्थ र सत्तालिप्सा केन्द्रित गठबन्धन र सरकार परिवर्तनको अन्त्यहीन श्रृंखलाबाट हुन सक्ने छैन ।यसका लागि बृहत्त राष्ट्रिय विमर्श, जागरण र नागरिक आन्दोलन आवश्यक पर्दछ।तसर्थ, हामी सबै जनमुखी, नागरिक-केन्द्रियतामा विश्वास गर्ने प्रगतिशील, लोकतान्त्रिक, बहुसांस्कृतिकतावादी अग्रगामी शक्तिहरुलाई अपरिहार्य बन्दै गएको ‘तेस्रो जनान्दोलन’ को बोध गर्न र त्यसका लागि सहकार्य गर्न तयार हुन समेत विनम्र आग्रह गर्दछौं ।
प्रशान्त सिंह
प्रवक्ता
नागरिक पहिलो अभियान,मितिः २०८१ आषाढ २१ गते